Femke Halsema herhaalde gisteravond in Pauw en Witteman haar pleidooi voor sociaal-progressieve samenwerking. Ze ging echter alweer een stapje verder dan tijdens haar toespraak over het twintig jarig bestaan: deze samenwerking moet verder gaan dan de dagelijkse linkse samenwerking in de Tweede-Kamer en gericht zijn op – ze noemde de woorden echt even – een gezamenlijk programma en een stembusakkoord. Directeur van het GL-wetenschappelijk bureau Dick Pels en electoraal geograaf Josse de Voogt zeggen daarover vandaag in de Volkskrant: Een alliantie van GroenLinks, D66 en het progressieve deel van de PvdA zou (…) de grootste partij van Nederland kunnen worden. Een warme ondersteuning van mijn kant voor dit pleidooi: waarom een progressieve alliantie ons kiezers gaat opleveren.
Het opbouwen van electorale winst
Discussies over positionering in het politieke spectrum zijn voor partijen van groot belang. Veel kiezers hebben namelijk niet helemaal door waar een partij precies voor staat – partijprogramma’s worden amper meer gelezen en debatten worden niet gevolgd of niet helemaal begrepen. Daarom stemmen veel kiezers op basis van een algemeen beeld van waar partijen voor staan en een algemeen beeld van de eigen opvattingen. ‘Ik stem SP want ik ben socialist, ik stem VVD want ik ben rechts,’ iedereen die regelmatig campagne op straat voert kent zulke argumenten. Discussies over het politieke spectrum geven je de mogelijkheid om jezelf als partij opnieuw te positioneren, en daarmee om een nieuw kiezersdeel aan te spreken of juist af te stoten.
Heldere positionering op een unieke positie die kiezers trekt is niet de enige voorwaarde voor succes. Femke Halsema noemde het tweede aspect gisteren ook zelf in Pauw en Witteman: nieuw elan. Of zoals Ronald van Raak het deze week schreef: kiezen heeft niet alleen te maken met de rede, maar vooral met vertrouwen: kiezers willen politici met kleur. Het gaat om de X-factor, maar anders dan veel mensen denken kan je die wel degelijk beïnvloeden: je kan elan maken of breken. Met Wouter Bos als leider vloog de PvdA in de peilingen heen en weer tussen de 60 en 15 zetels. Pechtold bracht D66 van 3 zetels naar 20 en terug naar 10. De SP onder Jan Marijnissen overkwam in 2003 eenzelfde trend. GroenLinks staat al jaren stabiel tussen de 7 en 13 zetels in de peilingen, maar er is geen enkele reden waarom ook wij niet zouden kunnen jojo’en. Niemand in onze partij durft eraan te denken, laat staan erover te spreken, maar ook GroenLinks kan in potentie als grootste partij een premier leveren. En een progressieve alliantie zou ons de heldere positionering en het elan kunnen geven dat we nodig hebben.
De positionering van een progressieve alliantie
Ten eerste wat betreft de positionering: winnen doe je door een heldere koers te varen en daarmee een kiezerspotentieel te bereiken dat geen of weinig aantrekkingskracht ondervindt van andere partijen: De SP is de meest linkse partij van Nederland en zit daardoor de afgelopen jaren in de lift. De PVV op de andere flank doet hetzelfde. De VVD wint doordat ze duidelijk rechts zijn, maar niet zo’n rabiate partij als de PVV. CDA en PvdA hebben het beide moeilijk, omdat niet duidelijk is waar ze nou precies voor staan. Dat bleek voor de PvdA ook een groot probleem bij de onderhandelingen over paars-plus: haalde ze wat binnen op duurzaamheid dan was dat een succes voor GroenLinks, wist Cohen een investering in onderwijs uit te onderhandelen zouden de credits naar D66 gaan. De koers van de PvdA is vaag, voor zichzelf en dus zeker voor de buitenwereld.
Halsema dwingt de PvdA kleur te bekennen: of ze kunnen zich voegen bij de progressieve alliantie, of ze kunnen met de SP gaan concurreren op de social-conservatieve kiezers. De PvdA wíl geen kleur bekennen, omdat ze in een spagaat zit en dus maar probeert in het midden te drijven, tussen SP (ter linkerzijde), GroenLinks (linksboven) en D66 (rechtsboven) in. Op die manier probeert zij die drie partijen te marginaliseren en het redelijke, gematigde alternatief te zijn, dat linkse kiezers vanuit strategische overwegingen weet vast te houden.
Deze strategie begint echter zijn succes te verliezen. In de peilingen zijn zowel SP, als GroenLinks als D66 vrijwel even groot als de PvdA. Een sterke alliantie van D66 en GroenLinks met een heldere sociaal-progressieve (of sociaal-liberale) koers is veel beter in staat om progressieve kiezers aan te spreken dan een balancerende onduidelijke PvdA. Geen keuze voor de PvdA betekend het overlaten van de progressieve kiezers voor D66 en GroenLinks, het betekend uiteindelijk een overwinning voor de sociaal-conservatieven binnen de PvdA: Jaques Monash wint van Frans Timmermans.
Als de PvdA weigert te kiezen dan is mijn voorspelling dat het kieskompas de volgende verkiezing dit plaatje van het politieke spectrum laat zien:
Zoals Femke ook in Pauw en Witteman zei: deze progressieve alliantie zou aantrekkingskracht hebben op sociale CDAers en VVDers, die de koers van hun partij te kil en te rechts vinden: de kiezers uit het midden. Het is ook een alliantie die de sociaal-liberale kiezers van de PvdA aan zich kan binden, eventueel zelfs een aantal aansprekende PvdA-politici. Het is het geluid van hoop en optimisme, het geluid van vrijheid, van emancipatie, van tolerantie. Of zoals Dick en Josse schrijven: het geluid van de winnaars én verliezers van de globalisering. Wat betreft electorale positionering een ijzersterke positie. Wat betreft inhoud een boodschap die mij zeer aanspreekt.
Het forceren van nieuw elan
Wat is precies een progressieve alliantie? Femke noemde in Pauw en Witteman een gezamenlijk programma en een stembusakkoord. Dat betekend volgens mij in feite het volgende: de partijen uit de progressieve alliantie doen alle twee of drie met hun eigen lijst mee met de verkiezingen. Parlementariers van GroenLinks worden nog altijd gekozen voor GroenLinks in de Kamer. Maar de partijen uit de progressieve alliantie stellen voor de verkiezingen samen een programma op waarmee ze de coalitieonderhandelingen in willen. Ze spreken af dat, hoe dan ook, de één niet zonder de ander gaat regeren. En ze lanceren samen een kandidaat-premier. Dat betekend dat in de peilingen je de zetels van de progressieve alliantie op kan gaan tellen. Als je D66 en GroenLinks bij elkaar optelt zijn dat er volgens Maurice de Hond nu 26. Er zijn twee redenen waarom dat er nog wel eens veel meer kunnen worden.
Ten eerste de strategische stemmers. Zowel GroenLinks, als D66 verliezen iedere verkiezingen veel strategische stemmers aan de PvdA. Er is discussie over hoeveel dat er precies zijn, maar het is niet onredelijk om er vanuit te gaan dat het om zo’n drie of vier zetels gaat, per partij. Mocht er een progressieve alliantie meedoen dan verliezen we niet langer strategische stemmers, nee, dan kunnen we ze juist winnen. Als een progressieve alliantie echt mee kan doen met de grootste partijen en een aansprekende premierskandidaat naar voren schuift, dan is het goed mogelijk dat juist een stem op een partij uit de progressieve alliantie een garantie is om Rutte II te voorkomen.
De tweede reden waarom dit kan werken: elan! Een nieuw verhaal, een nieuwe samenwerking die serieus mee kan doen om de macht. Dat is een alliantie in de winning mood. Als de zweem van succes rondom een partij en een leider gaat hangen ga je in de spiraal (en de peilingen) omhoog. Overigens werkt die spiraal omlaag even snel. Maar juist door met een goede timing een nieuwe speler in de politiek arena in te brengen kan je die spiraal omhoog laten gaan. Veel kiezers snakken naar linkse samenwerking tegen deze rechtse wind en media-aandacht voor zo’n nieuw fenomeen zou, dunkt me, geen probleem moeten zijn. Een goede timing, een helder verhaal, aansprekende leiders: volgens mij zijn alle ingrediënten voor nieuw elan aanwezig.
Het is slechts een gedachte-experiment en we moeten eerst maar eens kijken of er de wil is onder progressieve leiders om echt de samenwerking aan te gaan. Maar willen we als GroenLinks van gelijk hebben naar gelijk krijgen gaan, dan zeg ik op het eerste gezicht: zo’n progressieve alliantie, dat lijkt me wel wat!
Goed stuk!
Ik denk overigens dat de PvdA zowiezo de positie als ‘primus inter pares’ op links al verloren heeft. Dat begon onder Bos maar met een zwakke Cohen, en vooral met het tegen de SP aan kruipen afgelopen weekend is dat effect versterkt. Afgelopen verkiezingen zag je al dat de PvdA ondanks de harde premierstrijd GL niet van fikse winst kon afhouden. wat dat betreft zie ik het zeker optimistisch in.
Sorry hoor, maar die voorspelling van het kieskompasplaatje lijkt mij nogal overdreven. Je plaatst de SP als de op één na conservatiefste partij van NL, nog áchter CDA en VVD (okay, SGP staat er niet in, maar dan nog). Alleen als je heel selectief kijkt is dat wellicht mogelijk, maar over het hele spectrum van ideeën is de partij nog altijd progressiever dan D66.
Waarom heerst bij GL-ers toch zo de behoefte om de SP in een conservatief hoekje te duwen? Angst voor het electoraat succes wat er nu weer aan zit te komen, en waarbij GL achterblijft. Toegegeven, dat zijn peilingen, maar die zeggen toch iets.
Beste Diederik,
Een samenwerking tussen GroenLinks, D66 en de PVDA zoals Halsema c.s. die voorstaan lijkt me geen goed idee. Daarvoor heb ik een goede inhoudelijke reden.
GroenLinks en haar voorgangers, met name de PSP en de CPN maar in mindere mate ook de PPR, waren altijd partijen die een radicaal andere maatschappij voorstond. Sinds het omarmen van het liberale paradigma door Femke Halsema is dit sterk veranderd. GroenLinks was niet langer een partij van de radicale maatschappijvisie, maar eentje die slechts nog streefde naar licht andere accenten binnen de huidige maatschappelijke kaders. Wie aan deze kaders durft te tornen door bijvoorbeeld een maatschappij op verlicht socialistische leest voor te staan, zoals de SP, wordt verweten populistisch of conservatief te zijn. Het werkelijke conservatisme zit hem natuurlijk in het niet langer ter discussie durven te stellen van onze huidige maatschappijordening.
Ondanks dat Halsema de koers van de partij op deze manier verlegd heeft, heb ik als GroenLinkser nog altijd hoop dat wij als partij weer een visie kunnen ontwikkelen die afwijkt van het huidige liberale paradigma. Een visie die uitgaat van oude GroenLinks-uitgangspunten als vrijheid, duurzaamheid en solidariteit. Dit kunnen wij niet bereiken op basis van een nauwe samenwerking in het politieke midden. Onder invloed van de PVDA en D66 zal vrijheid al snel plaatsmaken voor het dictaat van de markt. Duurzaamheid zal als het erop aankomt ondergeschikt gemaakt worden aan economische kortetermijnbelangen. Solidariteit is een begrip wat zich in de eerste plaats slecht verhoud met de rationele egoïst die centraal staat in de doctrine van het liberalisme. Om deze uitgangspunten te bewerkstelligen is het dus goed om met GroenLinks een heldere linkse koers te blijven varen.
Daarnaast denk ik dat een samenwerking in het midden electoraal ook wel eens minder goed kan uitpakken dan vaak wordt gedacht. Het midden is in Nederland met D66 en het CDA al goed gevuld. CDA als conservatieve middenpartij, D66 als progressieve middenpartij. Daarnaast heb je nog de minder geprofileerde centrum-linkse Partij van de Arbeid. Op de linkerflank is er echter wel enige ruimte. Op dit moment zijn op links GroenLinks en de SP actief. Er is in Nederland een redelijk grote groep kiezers die weliswaar duidelijke linkse uitgangspunten wensen, maar zich niet zoals de SP achter de dijken wensen te verstoppen. Deze mensen zijn voor Europa, maar dan wel een sociaal Europa, voor onderlinge solidariteit zonder dat dat aan te veel dwingende regels gebonden hoeft te zijn en voor een ruimhartig internationaal beleid. Deze groep kiezers wordt op dit moment goed bediend door GroenLinks. Als GroenLinks haar ideologische veren echter afschud en naar het midden trekt ontstaat er een leegte op links. Slechts de SP blijft dan nog over als linkse partij. Het is dan de vraag waar de GroenLinkse kiezer zich meer thuis zal voelen: Bij een minder solidair GroenLinks of bij een solidaire maar qua visie beperktere SP. Om te zien hoe het afschudden van de ideologische veren electoraal uit kan pakken hoef je maar naar de Partij van de Arbeid in de jaren ’90 te kijken.
Het lijkt me dus beter om vast te houden aan GroenLinkse idealen, zonder te veel naar het midden op te schuiven. Ideologisch zou dat veel kapot maken en electoraal is het lang niet zeker dat dat zijn vruchten afwerpt.
Herman zegt:
‘Om te zien hoe het afschudden van de ideologische veren electoraal uit kan pakken hoef je maar naar de Partij van de Arbeid in de jaren ’90 te kijken.’
Let wel. Slechts één keer in de geschiedenis haalde links 75 zetels, dat was in 1998. Niet toevallig het meest welvarende en gelukkige jaar uit de geschiedenis. Juist door het afschudden van die veren kon de PvdA zo veel kiezers winnen. Vergelijk de electorale geografie van 1998 met nu. De PvdA is onderuit gegaan bij de middenklasse. Een zeer goed stuk schreef Martin Sommer deze zaterdag in de Volkskrant. De partij is teveel geobsedeerd door de onderste 5%.
In 1998 was de PvdA eindelijk hersteld van haar verschrikkelijke drammerige ideologische koers uit de jaren zeventig. Alleen zonder veren kan links een meerderheid krijgen.
Samenwerking in de vorm van een voorgestelde alliantie hoeft volgens mij niet te betekenen dat idealen worden afgeschreven. Na decennia van neoliberalisme (wat met vrijzinnig- of links-liberalisme helaas weinig te maken heeft) heeft Nederland meer dan ooit een nieuwe koers nodig om zowel economisch als sociaal sterker te worden. Dat lukt niet door vast te klampen aan onhoudbaar beleid (bijv. hypotheekrenteaftrek of lage AOW leeftijd) en ook niet door kil te saneren in zaken die Nederland toekomstbestendig moeten maken zoals onderwijs, zorg, kinderopvang en duurzaamheid.
Daarom is het belangrijk om de Nederlander een alternatief met perspectief voor te houden. Hoezeer ik ook denk dat het programmatisch bij GroenLinks dik in orde is moeten GroenLinksers ook realistisch zijn en erkennen dat we onvoldoende massa hebben. Daarmee maken we te weinig kans op regeringsdeelname om daarmee een duurzame kentering van beleid te veroorzaken.
Zowel met de SP als met D66 heeft GroenLinks veel punten gemeen (wat de PvdA nu werkelijk wil vind ik altijd wat lastiger [iets met schimmigheid en windrichtingen]). GroenLinks kan met zowel de SP als D66 goed samenwerken en moet dat vooral ook blijven doen!
Een alliantie (geen fusie!) met D66 waarbij bovendien een groot deel van de PvdA zich zou thuisvoelen kan de progressieve politiek in Nederland doen opleven. De alliantie zou zich *voor* de verkiezingen moeten uitspreken samen te gaan regeren of niet, en een gezamenlijk programma opstellen inclusief een enkele voordracht van een presidentskandidaat.
Voor zo’n programma zullen alle partijen wat water bij de wijn moeten doen, zoals dat ook bij coalitievorming aan de orde is. De partijen blijven echter autonoom (groot verschil met een fusie) maar geven de kiezer vooraf meer duidelijkheid wat deze kan verwachten bij een stem op een van de alliantie-partijen.
Hoewel Nederland na Kabinet Den Uyl eigenlijk alleen maar centrumrechtse of rechtsere kabinetten heeft gehad is het stemgedrag van de Nederlanders de laatste jaren steeds rechtser geworden. Een alliantie met de SP zal, en misschien wel helaas hoor, geen alternatief opleveren waarin nieuw te winnen kiezers zich zullen herkennen.
Op dit moment is voor veel Nederlanders de PvdA de enige oppositiepartij met voldoende massa om te regeren (ook de reden van veel “strategische stemmen”, veelal ten koste van D66 en GroenLinks), maar biedt deze partij om verschillende redenen geen goed alternatief voor rechts. Een alliantie van (tenminste) D66 en GroenLinks kan momentum genereren voor nieuw vertrouwen in de progressieve politiek.
Ik denk dat gezonde vernieuwingen zo hard nodig zijn dat partijpolitiek daarvoor (al dan niet tijdelijk) opzij kan worden geschoven. Voorwaarde is uteraard een compromis-programma iets zijn waar alle partijen zich goed in herkennen. Anders gaat het niet werken. We zijn er dus zelf bij.
@Joep: Interessant pleidooi. Maar ik snap niet helemaal waar een gezamenlijk verkiezingsprogramma nou nog verschilt van een fusie. Of ga je uit van bijvoorbeeld een gezamenlijk 25-punten-plan, op punten waar die partijen het eens zijn? Dus niet compleet gelijke verkiezingsprogramma’s. Iets wat Jan Marijnissen al in 2006 voorstelde, om zo tot een progressieve coalitie te komen. Maar waar GL en PvdA toen helaas niet aan wilden. Zonde.
En waarom zou een alliantie met daarin de SP geen alternatief opleveren? Je zegt dat zowel met SP als D66 kan worden samengewerkt, maar legt niet uit waarom er dan voor die tweede gekozen zou moeten worden.
Een stembusakkoord bied veel voordelen boven een fusie. Een fusie is organisatorisch een enorme klus. Daar gaan jaren over heen, terwijl het momentum al snel kan breken.
Het voordeel van een stembusakkoord met ipv een fusie is dat men nog van mening kan verschillen, ondanks een gezamenlijk doel (inhoudelijk en strategisch).
Een alliantie met SP levert electoraal gewoon niks op. Voor veel GroenLinksers is een alliantie met zowel D66 al SP ideaal, met het idee dat we dan ongeveer op GL uitkomen en de scherpe kantjes (liberaal vs conservatief) van D66 en SP er af gaan. Maar juist die scherpe kantjes trekken kiezers. Los van elkaar kan je meer kiezers trekken. Dan kan je na de verkiezingen evt alsnog samen gaan regeren.
Treffend voorbeeld was laatst een kamerlid van de SP dat Albanie een ‘schurkenstaat’ noemde. Daar walg ik als GL’er van, maar dat soort uitspraken liggen goed bij heel andere groepen. Voor beide partijen is het gunstiger uit andere vijvers te vissen.
Albanië een ‘schurkenstaat’? Scherpe uitspraak, dat zeker, dat zou ik onder de huidige omstandigheden niet zo snel in de mond nemen. Wanneer is dat gezegd, door wie en in welke context?
Als juist die scherpe puntjes kiezers trekken, wat heeft het dan voor nut om het liberalisme van D66 te verzachten door een alliantie met GL?
Oh, en ik blijf het flauw vinden om SP conservatief te noemen. Dat gaat wellicht op als je gaat kijken naar de standpunten t.o.v. de verzorgingsstaat, maar op hele andere punten juist weer niet. En ook wetenschappelijk verklaard wordt de partij als progressief gezien. Zie ook dit plaatje van politicoloog André Krouwel: http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Pol-landschap-2010.gif
Ik voel me bij een puur conservatieve partij niet thuis, en verwerp dan ook deze flauwe suggestie. SP laat zich niet in het conservatisme framen.
http://www.trouw.nl/nieuws/politiek/article3296307.ece/SP-Kamerlid_Gesthuizen_vindt_Albanie_een_schurkenstaat.html.
Het is echt waar. Dat bedoelde ik met die flauwe uitspraak van slimme linkse mensen etc. En weet je nog die poster van Europa zonder Nederland? Afschuwelijk. Wie werkelijk kijkt waar die partij en haar kiezers staan schrikt zich rot. 85% van de kiezers wil bv minder migranten. De reacties op dit bericht in kranten waren zeer positief. Maar als GL er walg ik er van. Maar mijn theorie is dus dat dat prima is, dat de SP dat ook vooral moet blijven doen, want daar ligt een kiezersmarkt. Een andere dan die van GL. De SP mag er op vertrouwen dat zij na verkiezingen een goede regeringspartner is voor GL. Dan gaan die scherpe kanten er vanaf. Maar gebruik ze in je campagne.
Verder, dat kieskompas gaat om stellingen. Qua wereldbeeld en zeker qua kiezers staat de SP linksonder. En terecht, want in die hoek zit maar liefst 40% van de kiezers. En 25% in de linkerbovenhoek. De SP kan dus nog zo ontzettend veel winnen. Het is alleen zo dat de partijtop en meest actieve leden vaak intellectuelen zijn en vaak uit de PvdA zijn gestapt vanwege een te rechtse koers, en daarom niet conservatief willen zijn. Maar de kiezers zijn helemaal niet ‘integraal links’, die willen gewoon hun voorzieningen behouden. Die zijn niet socialistisch, maar verzorgingsstaat-chauvinistisch.
Dank Diederik voor dit boeiende stuk en de ondersteuning van het pleidooi.
Trouwens Josse, ik heb erg veel moeite met het serieus nemen van de opinie van iemand die ooit het volgende schreef, en wel onder de titel “Slimme progressieve mensen, stop de SP!”:
“De SP blijft maar stemmen wegzuigen bij de intelligente progressieve partijen. Dood en doodzonde. De SP heeft best een leuk program maar komt in de praktijk op voor de gevestigde belangen en verworvenheden en kijkt niet naar de toekomst. Er is duurzame groei nodig, sociale hervorming van de verzorgingsstaat in plaats van deze in het graf laten meenemen door de babyboomers. Socialisme, nationalisme en populisme zijn goed voor Venezuela, maar slaan hier nergens op. Voor elke baan die in Nederland door globalisering verdwijnt komen er 2 bij. Nederland moet de kansen van globalisering en multiculturalisme pakken zoals het altijd heeft gedaan en zich niet achtelijk gaan verschuilen achter de dijken. Wilders en SP is eigenlijk een pot nat.
Je hebt bovendien niks aan zo’n grote oppositiepartij. 10 zetels is genoeg om je zegje te mogen doen en kamer wakker te houden. Met meer zetels moet je een realistisch plan hebben en dat heeft de SP niet. Groenlinks en PvdA wel. Voor een duurzame economische groei waarin belangen verenigd kunnen worden in plaats van economische en culturele tegenstellingen.”
link: http://linksblok.hyves.nl/forum/594747/tBEe/Slimme_progressieve_linkse_mensen_stop_de_SP/
Ik voel mij niet dom, en ben dat volgens mij ook niet. En zo velen met mij bij de SP. En de SP en PVV ‘één pot nat’ noemen is werkelijk te gek voor woorden. Ik zou mij nooit en te nimmer thuisvoelen bij een xenofobe partij die religieuze discriminatie tot landsbeleid wil maken. Dus een beetje minder hoog van de toren blazen mag ook wel, hè?
Die titel zou ik nooit meer gebruiken, dit bericht is 4 jaar (!) oud!
Maar mijn kritiek is nog hetzelfde. Men kiest voor oude belangen.
Ik ben de kritiek van de SP werkelijk spuugzat en het wordt tijd te eens terug aan te vallen. Ze schuiven ons ook onder de uitverkoop en het neoliberalisme, waarom dan niet eens een vergelijking met de PVV maken? Kijk maar eens op Peil.nl of in mijn onderzoek. Die kiezers van SP en PVV lijken veel meer op elkaar dan de SP wil weten. Alleen dat erkennen en voor die kiezers gaan levert een linkse meerderheid op.
De SP zet altijd de PvdA en GL onder druk om voor links te kiezen, maar valt die partijen ook steeds aan. Die keuze voor links is geen optie zonder meerderheid. Het is een gruwelijke destructieve strategie die ik spuugzat ben. Het is kiezersbedrog en kost alle linkse partijen zetels.
“..het wordt tijd te eens terug aan te vallen.”
Aanvallen? Sorry hoor, maar zie jij de verschillen van strategie die de linkse partijen hebben als een ‘full scale’ oorlog? Werkelijk, wát een onzin. Tuurlijk, kritiek hebben partijen onderling, maar de SP schaart GL als partij niet in hetzelde straatje als VVD of CDA. Sterker nog, de partij heeft de laatste jaren altijd gepleit voor samenwerking. Dat was in 2006 al zo, toen Marijnissen een gezamenlijk 25-puntenplan voorstelde voor SP/GL/PvdA. Maar toen gaven GL en PvdA geen thuis. Dus
“Het is een gruwelijke destructieve strategie die ik spuugzat ben.”
Prima, kan je vinden. Maar enig idee hoe destructief de strategie (mede door jou uitgedacht, neem ik aan?) van Halsema nu is. Want ze doet dus exáct hetzelfde als waar jij de SP (onterecht) van beticht. Holier than thou? Laat dat dan ook zien!
Over spuugzat gesproken: waar ik spuugzat van wordt is het dedain waarmee sommige (helaas steeds meer) GL-ers en D66-ers op de SP-ers neerkijken. Alsof SP-ers niet kunnen nadenken, dom zijn, conservatief zijn, nationalistisch zijn en weet ik veel wat allemaal meer. Ik ben een wereldburger met hersensen, die ik graag (en soms teveel) gebruik. En om die reden heb ik de keuze gemaakt voor deze partij. Dat anderen een andere keuze maken is hun goed recht. Zo lang een partij streeft naar een sociale en menswaardige samenleving voor elke wereldburger, en daar ook de juiste lijnen voor uitzet, kan dat bij mij op sympathie rekenen.
En wat is dat ‘kiezersbedrog’ waar je in de laatste alinea op wijst? Een strategie bepalen op basis van je standpunten, en die zowel tijdens als na de verkiezingen aanhouden? Daar zit weinig bedrog in. Sterker, het is juist heel eerlijk.
- Met kiezersbedrog bedoel ik de suggestie dat als de linkse partijen voor elkaar kiezen er vanzelf een links kabinet komt. Want dat is wel de boodschap geweest en die klopt natuurlijk niet. Alsof de keuze aan Bos was. Die suggestie heeft heel erg veel kwaad bloed gezet bij de rest van links. En dat verklaart een groot deel van de aanvallen.
Het is niet een kwestie van blijven bij je standpunten/strategie, het gaat om de suggestie dat andere partijen iets in de hand zouden hebben wat niet waar is. En dat is niet eerlijk.
- Wie wel eerlijk was is Halsema. Die aflevering van de Wereld Draait Door met Felix Rottenberg die haar als premier zag. Halsema: ‘Het liefst zie ik een geheel links kabinet. Maar ik kan ook tellen’. PvdA en GL willen echt wel over links regeren, maar zijn die afgedwongen keuze daarvoor inderdaad zat. In de hele geschiedenis is er nog nooit een linkse meerderheid geweest, dus moet de optie van een half links half rechts kabinet open blijven. En dan zal idd onder druk van rechts als eerste de SP afvallen.
- Ik zeg niet dat SP kiezers dom zijn. Er kunnen goede redenen zijn bij die partij te zitten. Ik vind de genoemde suggestie over een links kabinet wel dom. Als het na zoveel jaar niet lukt, verzin dan iets nieuws.
- De SP mag doen wat ze wil, maar aanvaardt de consequenties. Een populistische koers levert stemmen op, en bij anderen weerstand. De SP wil van twee walletjes eten. Zoveel aandacht voor 65 blijft 65 en tegen Europa; terecht dat je conservatief wordt genoemd. Hoewel ik echt wel weet dat het partijprogramma progressiever is dan het beeld dat naar buiten komt. Die krantjes lees ik bij mijn schoonmoeder. Wat dat betreft is de SP eigenlijk al heel goed bezig. Een progressieve inhoud met een conservatieve huls. Maar dan moet je wel met kritiek op conservatisme om kunnen gaan.
- Maar even wat anders. Wat vind jij van die uitspraak over schurkenstaat en die poster waarop Nederland verdwijnt? Sta je daar achter, of zie je dat als strategisch?
Kwaad bloed omdat de SP wilde streven naar een links kabinet? Nou, als dat zo is is de rest van links wel een beetje kleinzielig. Volgens mij is dat meer jouw kwaad bloed, ik merk niet dat het iets algemeens is. Ik praat vaak genoeg met mensen van andere partijen, en de meningen zijn verdeeld. En ja, als het getalsmatig mogelijk is ben ik een voorstander van PvdA-GL-SP. Althans, zo lang GL een sociale partij blijft, die niet teveel van z’n wat progressieve sociale punten verruilt voor een zogenaamd progressief gematigd VVD-standpunt.
En v.w.b. die conservatieve huls: ook daar ben ik het niet met je eens. SP heeft meer dan eens radicale veranderingen in het economisch stelsel voorgesteld. Noem dat maar conservatief.
Die uitspraak over die schurkenstaat: hij is stevig. Maar in de context van die breed verspreide corruptie snap ik ‘m wel. Ik denk dat ik zelf andere terminologie had gekozen, maar ik veroordeel het niet. Er zijn ook staten die ik zo noem waarbij dat niet algemeen geaccepteerd is (Israël).
Die poster waarop NL verdwijnt: een licht overdreven weergave van de werkelijkheid. Maar wel heel duidelijk gericht tegen een Europese superstaat. En om die reden ook erg effectief. Je kan dat populisme noemen, maar daar ben ik het niet mee eens. Het is immers conform het standpunt wat de partij al jaren heeft. Dat dat in dit geval redelijk overeen kwam met de sentimenten in de maatschappij kwam overigens goed uit. Zo’n kans is iets wat elke partij zou uitbuiten, dus ik zie daar geen probleem.
Overigens bestrijd ik bij deze dat de SP “tegen Europa is”, wat jij beweert. Tegen een superstaat, okay, maar niet tegen een samenwerking. Socialisten zijn internationalisten, en dan past het niet om je terug te trekken achter de dijken.
En v.w.b. 65 blijft 65… dat is een goed doordacht standpunt. Immers: wat heb je eraan om 2 jaar langer in de bijstand te zitte?. En dat is in de huidige situatie het geval. Dus: eerst ervoor zorgen dat mensen van 62 t/m 65 überhaupt aan de slag kunnen, daarna zien we wel verder. Bovendien is het niet onomstotelijk bewezen dat een verhoging naar 67 noodzakelijk is.
- Kwaad omdat de SP beweert dat een links kabinet mogelijk is en die leugen uitbuit om stemmen te winnen van de PvdA.
- Je zegt: ‘..als het getalsmatig mogelijk is ben ik een voorstander van PvdA-GL-SP. Althans…’ Zelfs wanneer dat ultieme linkse kabinet mogelijk zou zijn dan nog met ‘althans’ komen. Allemachtig. Dit tekent de SP. Totale grootheidswaan. Geen enkel inzicht in het electoraat en in strategie. En het is toch nooit links genoeg.
- Het intellectuele gedachtegoed (vd SP) is vaak progressief. De campagnes en de kiezers zijn conservatief. Slimme campagnes dus, maar logisch dat progressieven er kritiek op hebben. Die radicale veranderingen; ik weet ze wel maar ik hoor ze niet. Gelukkig maar, anders lopen jullie conservatieve kiezers nog harder weg naar de PVV.
- Poster als die over Europa lokken kiezers. Maar besef ook wat zoiets met mensen doet. Het MAAKT bang. Het stelt NL voor als klein en machteloos. We zijn de 5e economie van Europa. Geen land ter wereld heeft zoveel macht ten opzichte van het aantal inwoners. Dit is self-fulfilling prophecy. SP en PVV MAKEN Nederland klein. Er zijn van die kaarten waarop de grootte van landen is aangepast naar aantal inwoners of economische kracht. Dat ziet er een stuk positiever uit voor NL. Dit soort propaganda vertroebelt uiteindelijk de vruchtbare samenwerking in Europa, zoals ook de SP die wil.
- Over 65 blijft 65. ‘ dat is een goed doordacht standpunt. Immers: wat heb je eraan om 2 jaar langer in de bijstand te zitte?.’ Dat vind ik ook zo een schandelijk standpunt van de SP. Dat is het goedpraten van de ene linkse blunder met de andere linkse blunder. Namelijk veel te veel mensen in bijstand en WAO. En een gebrek aan arbeidsethos. En wie neemt een oudere aan met de te hoge lonen voor ouderen en de overdreven ontslagbescherming. Over 20 jaar is die generatie weg en werkt iedereen tot 67. Er gaan zelfs enorme tekorten ontstaan.
- Het is niet onomstotelijk bewezen dat verhoging naar 67 nodig is. Tuurlijk niet, politiek bestaat uit keuzes. SP maakt deze keuze. Er zijn veel investeringen nodig, de samenleving verandert snel. Bovendien zijn er hoge schulden. Dit is het meest logische om op te bezuinigen. Drees heeft dat al aangekondigd. Het is schoftertig hoe de SP het standbeeld van Drees misbruikte om actie te voeren voor de AOW. Drees stond voor verstandig sober socialisme met arbeidsethos. In de jaren zeventig is het allemaal compleet uit de hand gelopen. De SP probeert de resten daarvan halsstarrig overeind te houden en ontneemt daarmee nieuwe generaties en de huidige echte onzichtbare onderklasse de toekomst. En dat vind ik conservatief.
- Er zijn ook veel GroenLinksers met sympathie voor de SP. De SP wil aan alles geld uitgeven, dus ook aan onze hobby’s. Ze vormt itt tot de VVD geen directe bedreiging voor onze idealen en onze banen (ambtenaren, kunstenaars, zorg, etc. ). Maar als het er echt op aankomt, en er met weinig geld gekozen moet worden, lijkt het dat de SP fundamenteel andere keuzes maakt. Je kunt maar beperkt geld uitgeven en campagne voeren. Aow op 65 houden gaat te koste van iets anders. De SP heeft 65 blijft 65 overtuigend tot haar hoofdpunt gemaakt en kiest dus anders dan GroenLinks. Voor het verleden en niet voor de toekomst.
Groet en gelukkig 2011, Josse
[...] het links-progressief blok D66+GroenLinks, dan is iedere hoop dat die progressief-linkse coalitie de grootste wordt vervlogen. Want als de SP dit echt doet en echt goed, dan worden zij zonder meer de grootste. [...]
Dank je Diederik voor je reactie op mijn blogje. Je recht om het sterk met me oneens te zijn staat recht overeind. Toch hoop ik dat je die gekleurde bril even (tijdelijk) af wil zetten. Ik weet dat GL een zelfstandige partij is, met veel heldere en duidelijke standpunten. Maar zelfs nu de PvdA zwak is, zelfs in peilingen, is GL nog steeds niet zo groot als die partij. Dus blijf je in de democratie altijd achter ze in de rij staan.
De door jou zo gewenste progressieve alliantie bestaat niet en komt er ook niet snel. De SP, die steeds dichter bij mijn denkbeelden zit tegenwoordig, wil wel samenwerken, maar als je als GL al voor de discussie de SP probeert weg te zetten als conservatief en liever lonkt naar CDA-ers en VVD-ers, dan heb je het volgens mij niet goed begrepen. GL is een linkse partij, zit zelfs in de naam. Dan ben ik niet star in mijn links-rechts denkbeelden, maar hoop ik dat mijn partij niet te ver het midden opzoekt, op zoek naar macht. Er zijn nog altijd veel overeenkomsten met de SP. Zelfs al wordt de door jouw gewenste progressieve samenwerking de grootste partij, dan nog moet je samenwerken met anderen om te kunnen regeren. Dus ook dan heb je de SP nodig, want de VVD en zeker de PVV zitten niet te wachten op een samenwerking met de progressieve alliantie.
‘..dan nog moet je samenwerken met anderen om te kunnen regeren.’
Precies, je moet samenwerken om een meerderheid te hebben. En een linkse meerderheid komt er niet. Dus ben je als linkse partij (GL/PvdA) genoodzaakt om je op CDA en VVD te richten ipv de SP. Links heeft gelijk, daarom doet het niet haar best om gelijk te krijgen. Het moet allemaal veel strategischer. Zo een progressief/conservatief tegenstelling binnen links kan tot een meerderheid leiden omdat je andere groepen kiezers naar de linkerkant lokt.
@Josse de Voogd (14:31:06) :
Dank, jij ook een goed nieuwjaar.
Dan nu de reactie. Ik ga niet op alles reageren, als ik al je naar mijn idee nogal onzinnige redenaties moet downplayen ben ik wel even bezig.
“Grootheidswaan?”. Het is mijn mening, en ik ben niet de spreekbuis van de SP. Wel een actief lid die weet waar de partij voor staat. En dat is een voorkeur voor een zo sociaal mogelijke coalitie. Tot dusver past GL daarin, maar als dat mocht veranderen in de loop der jaren (wat ik niet hoop) dan is het natuurlijk raar om krampachtig aan de samenwerking vast te houden. Vandaar de opmerking.
Grootheidswaan lijkt mij als een kleine partij een grotere partij oproept, ja bijna dwingt, om een keuze te maken, of anders z’n toekomt te vergooien in de duivelse armen van het ‘conservatisme’. En dat alleen maar omdat die kleinere partij zo graag wil regeren. Ja, door de geur van pluche ga je rare dingen zeggen.
En geen inzicht in electoraat en strategie? Nou ja, niet lullig bedoeld, maar welke van de partijen is nu groter, SP of GL? Ergens doet de SP dus wel iets goed. Ik zie dat GL het nu via een strategie van onzinnige ‘ progressief/conservatief’-stickertjes plakken wil proberen, maar je kunt je afvragen of dat dan een slimme strategie is. In ieder geval heeft de PvdA hier blijkbaar helemaal geen trek in. Geschoten dus, maar gemist. Ik zou het bijna grappig vinden als het niet zo triest was dat linkse progressieve partijen elkaar zo de maat moeten nemen. Jammer.
Josse, ik neem aan dat jij ergens betrokken bent bij de strategie van GL? Zo ja, dan moet ik zeggen dat ik het erg jammer vind dat er iemand op die positie zit die schijnbaar ergens wrok koestert jegens de SP. En je kan wel zeggen dat dat niet zo is, maar je taalgebruik suggereert wat anders. “Schandelijk! Schofterig!” Kan het wat minder?
Er zijn nog steeds meer overeenkomsten tussen SP, GL en PvdA dan verschillen. Laten we ons nu eens concentreren op die overeenkomsten. Je kan wel zeggen dat het een leugen is dat er een linkse coalitie mogelijk is, maar dat is natuurlijk onzin. Getalsmatig mag het dan nu niet mogelijk zijn, maar dat is nu juist waaraan gewerkt moet worden.
Op dit vlak kunnen we nog wat leren van de rechtse partijen. Die lopen elkaar niet de tent uit te vechten buiten campagnetijd. Zullen wij daar ook eens mee ophouden?
[...] bestaan van GroenLinks hield Femke Halsema een gloedvolle speech waarin zij pleitte voor een progressieve alliantie. “Gezien de overeenkomsten ligt samenwerking tussen PvdA, GroenLinks en D66 dan het meeste voor [...]